Dit is wat ik voel bij het Nederlandse zorgsysteem rondom zwangerschap en geboorte.

Waar in landen als Groot Brittannië en Duitsland geboortekamers zijn uitgerust met geboortebaden en birth balls, ontbreekt dat in Nederland. Waar je in de Verenigde Staten tientallen fora vindt over unassisted birth, placenta capsules , doula’s en baby’s positie in de baarmoeder, is er in Nederland een gapend gat.

Nu wil ik niet zeggen dat het zorgsysteem beter is in bovengenoemde landen. Wel heb ik de indruk dat er –bij een bepaalde groep – meer bewustzijn is. Er wordt heel bewust gekozen voor verloskundige zorg bijvoorbeeld. Vaak zijn het holistisch werkende vroedvrouwen die de tijd nemen om de aanstaande ouders te leren kennen, die geboorteplannen bespreken, die bereid zijn om aan de wensen van de ouders te voldoen. Vrouwen denken na over hun eigen verantwoordelijkheid in het proces van zwangerschap en geboorte. Ze passen hun voeding aan, kiezen een doula voor emotionele begeleiding en lezen en leren over het geboorteproces.

Ik heb geen cijfers bij de hand, maar ik geloof er stellig in dat deze benadering vruchten afwerpt. Dat vrouwen bewust en met vertrouwen beginnen aan de bevalling en het moederschap. Dat ze vertrouwelingen om zich heen hebben tijdens deze rite of passage met wie ze dit proces kunnen delen.

Het trieste is dat dit een beweging is tégen/naast een bestaand medisch model waarin medici een grote stem hebben in het lot van vrouwen en babies . Een systeem waarin bijna standaard het onderlijf van de vrouw (en dus ook de ‘woon’omgeving van babylief, de baarmoeder) wordt verdoofd, veel onnodig  wordt ingeleid (voor de zekerheid of voor de veiligheid tijdens kantooruren met medische teams paraat), waarin het keizersnede percentage torenhoog is. Steeds meer vrouwen zien de absurdheid hiervan in en willen het anders. En dan is er gelukkig heel veel mogelijk!

Bij ons in Nederland is het zo erg nog niet. En we zijn een beetje slapend. De vrouwen die thuis bevallen zijn ondertussen een kleine minderheid, steeds vaker worden vrouwen ‘verlost’ van hun baby met vacuüm of keizersnede, maar men denkt nog dat dat nodig is. Zwangeren denken dat ze 'gewoon' thuis kunnen bevallen, niet wetende hoe het systeem in elkaar steekt. Men denkt dat meer controle en zekerheid nodig is tijdens de geboorte. Niet alleen voor de veiligheid, maar ook voor een goed gevoel van de moeder. Dus denderen de KNOV en NVOG door met meer protocollen en sneller doorverwijzen. Tomeloos ouderwets volgens ondermeer de Engelsen die daar een rapport over uitbrachten en pleiten voor meer verloskundige zorg.

Maar onze verloskundigen, die zijn opgeleid om vrouwen thuis te begeleiden, raken steeds sneller in de stress. Moeders pikken de stress over veiligheid op en kiezen voor de medische zorg ‘voor de zekerheid’ vaak niet wetend wat de voor- en nadelen hiervan zijn. Vrouwen geven de geboorte over aan de medici, want die hebben er voor geleerd.

En zo dwalen we af... Zo is geboorte niet meer gewoon en alledaags en prachtig en bijzonder. Zo gaat het niet meer over samenwerken met je kind, het proces laten gebeuren en zin hebben in het zien van dat wezen wat al maanden in je buik woont. Nee, nu gaat het om weeën klokken, besluiten wanneer je naar het ziekenhuis gaat, harttonen registreren en maar hopen dat het snel genoeg gaat.

Maar wellicht is het ergens goed voor. Misschien boort dit het bewustzijn aan. Misschien opent dit ogen van vrouwen die de zorg rondom hun bevalling bewust kiezen. Niet voor de zekerheid, maar vanuit het vertrouwen dat mensenkinderen liefdevol geboren mogen worden. En dat de verantwoordelijkheid daarvoor bij de ouders ligt… wellicht in samenwerking met zorgverleners die er ook zo over denken. Dat we niet achterblijven, maar dat ook hier de transformatie snel op gang komt, vanuit liefde.